Anouk Baert

SYNTHESE

Mijn artikel gaat over hoe mensen optimaal kunnen functioneren. Er wordt gekeken naar het gehele individu in zijn context. Er wordt niet alleen naar de ziekte of de symptomen gekeken. De mensen die centraal staan zijn mensen in minderhedenpositie of afhankelijkheidsrelatie en hun omgeving zoals armoede, beperkingen of ziekten. Om ervoor te zorgen dat alle betrokken partijen er voordeel zouden uit kunnen halen laten ze alle kwetsbaren zelf aan bod komen.

Het onderzoek is vergelijkbaar met positieve psychologie. Ze onderzoeken welke factoren de gezondheid bevorderen voor de personen in kwestie. De gebruikte thema’s zijn veerkracht, liefde, geluk, creativiteit… .
De methoden die ze toepassen zijn vaak een combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek (mixed method). De onderzoeker zelf gaat opzoek naar een betekenis en ervaringen. Met gevolg dat de manier van onderzoek niet vast staat van tevoren.

De focus bij het onderzoek is het verbeteren van de kwaliteit van het leven. Ze gebruiken hun inzichten in de belangen en waarden om hulp te kunnen verlenen. De verandering kan pas tot realisatie gebracht worden als men actief op zoek gaat naar de talenten drijfveren en motivaties van de persoon. Met andere woorden: ze gaan op zoek naar mechanismen die kunnen bijdragen aan het versterken van de cliënten.

Het is belangrijk een zicht te krijgen op de bronnen van de kracht die ingezet worden door ouderen ondanks de achteruitgang in hun functioneren. Als hulpverlener moet je rekening houden met het ontwerpen van het zorgplan. Men gaat kijken wat het welzijn van de ouderen nu bevordert. De minderheid van de ouderen kijkt negatief naar de hoge leeftijd maar vooral wel negatief op de effecten van het ouder worden. De meesten van de ouderen zijn tevreden met het leven dat ze leiden. Na dit gedeelte van het onderzoek kwamen pas de verlieservaringen naar boven. Men kreeg een beeld over de manier hoe ouderen omgaan met zulke ervaringen.

Het laatste positieve aspect had te maken met het inzicht dat men verkreeg in het belang van de contextfactoren zoals organisaties, beleid, en effecten van het beeld dat de maatschappij van ouderen heeft. Zo voorkomt men dat er enkel naar de ouderen zelf gewezen wordt als het om verantwoordelijkheid gaat.

Naast de krachten en valkuilen kreeg men ook veel kritiek. Door de positieve benadering van de situatie bestaat er welk het risico dat het alleen maar herformulering zou zijn van de problemen waar mensen mee te kampen hebben.
Positieve psychologie empowerment onderzoek zorgt voor een verandering in perspectief op hun krachten en potenties, zonder problemen en verlieservaringen. Positieve psychologie zegt dat de hulpbehoevende mensen ook actief bijdragen aan het veranderingsproces. Een andere valkuil werd omschreven door Riger (1993). Hij laat zien dat het risico bestaat dat uitgaan van iemands krachten, mannelijke concepten als zelfstandigheid, macht en controle in de hand werken. Empowerment onderzoek vraagt een zoektocht om zowel vrouwelijke en mannelijke waarden in balans te houden en rekening te houden met het dubbelperspectief.

Link naar worddocument

synthese